Workshop simpel tekenen voor beginners: verslag van Live Tekenen voor Dummies bij Draw up!
In maart vierde tekenaarscollectief Draw up! zijn tienjarig bestaan met De Dagen van het Visuele Denken in Loods 6, Amsterdam. Drie dagen vol expo, lezingen en workshops. Ik (Francis) mocht samen met Danibal twee keer onze workshop simpel tekenen voor beginners geven, onder de titel Live Tekenen voor Dummies.
Bijzonder, omdat we deze workshop normaal alleen in opdracht van organisaties geven. Tijdens De Dagen openden we hem voor individuele deelnemers — mensen die op een vrije middag besloten naar Loods 6 te komen om eindelijk eens te ontdekken of ze kunnen tekenen. (Spoiler: ja.)
In dit blog blik ik terug op die middagen. Wat we deden, wat me opviel aan de tekentafel, en wat ik meeneem voor de workshops simpel tekenen voor beginners die ik vanuit Studio Limón geef.
Drie dagen visueel denken in Loods 6
Wie Loods 6 kent, weet dat het een fijne ruimte is voor zo’n festival: hoge plafonds, daglicht, en genoeg wanden om vol te hangen met tekeningen. En dat gebeurde ook. De expo liet werk zien van tekenaars uit het collectief, er waren lezingen over visueel denken in onderwijs, organisatieverandering en strategie, en in de hoeken stonden steeds groepjes mensen samen te tekenen.
Wat me het meest bijbleef: hoe makkelijk visueel denken een gesprek opent. Mensen die elkaar niet kenden, stonden binnen tien minuten samen voor een whiteboard. Niet omdat ze instructies hadden gekregen, maar omdat één iemand een stift pakte. Dat is precies wat we de afgelopen tien jaar bij Draw up! hebben proberen aan te tonen: dat tekenen geen kunstvorm is voorbehouden aan een paar mensen, maar een denkgereedschap dat iedereen kan gebruiken — vooral als je het simpel houdt.
Waarom een workshop simpel tekenen voor beginners?
Bijna iedereen die voor het eerst aan zo’n sessie meedoet, zegt vooraf hetzelfde: “Ik kan niet tekenen.” Of: “Ik krijg geen rechte streep op papier.” Nee, je moet jezelf niet vergelijken met een striptekenaar of cartoonist. Maar dat is net wat we na-streven.
Een workshop simpel tekenen voor beginners draait niet om mooie tekeningen. Hij draait om luisteren, snel begrijpen wat de kern van een verhaal is, en dat direct vertalen naar beeld terwijl het nog ontstaat. Kijken, begrijpen en kiezen wat je tekent. Dat is een vaardigheid — niet een talent.
Het mooie is: we kunnen het allemaal. De stem die zegt: “Dit ziet er niet uit”, “Iedereen kan het zien”, “Ik kan helemaal niet tekenen”. Die stem zetten we in 1,5 uur uit.
En precies daarom heet de workshop Live Tekenen voor Dummies: het is geen tekencursus, het is een drempelverlager.
Wat we deden in 1,5 uur
De workshop is super strak qua opbouw, juist omdat de tijd kort is. Hier is hoe een sessie er ongeveer uitzag:
1. Korte intro. Wij benadrukten dat dit géén tekencursus is. We zijn niet aan het oefenen voor een portfolio. We zijn aan het oefenen voor het moment waarop iemand tijdens een meeting zegt: “Kun je dat even op het bord zetten?”
2. Warming up. We begonnen met een leuke teken-warming-up die iedereen meteen aanzet en zelfvertrouwen geeft.
3. Een set simpele iconen. Met basisvormen bouwden we snel iconen voor herkenbare concepten: een persoon, een team, een idee, een proces, een probleem, een keuze. Verrassend snel. Veel deelnemers hadden hun aha-moment hier: “Oh, zo simpel kan tekenen dus zijn.”
4. Tekenen onder tijdsdruk. De deelnemers werden aangespoord om binnen 6 minuten een eerste plaat te tekenen. Dit is het moment waarop live tekenen écht voelbaar wordt: kijken en kiezen.
5. Een eigen getekend verslag. Elke deelnemer maakte een korte samenvatting van wat ze geleerd hadden, in beeld. Een mini-graphic recording van hun eigen ervaring.
6. Presenteren aan elkaar. Het krachtigste onderdeel. Niet wij vertelden wat tekenen kan — de deelnemers vertelden het, met hun eigen tekening erbij. Door zelf de tekeningen aan elkaar te presenteren, werd de kracht van communiceren met behulp van tekeningen ervaren. Dat moment had ik vooraf bedacht. Maar de manier waarop het iedere keer landt, blijft me verrassen.
Wat me opviel aan de tekentafel
Een paar dingen vielen me op tijdens beide workshops, en ze zijn dezelfde dingen die me al jaren opvallen wanneer ik een workshop simpel tekenen voor beginners begeleid:
De eerste tien minuten zijn het spannendst. Iedereen heeft er zin in.
Binnen no-time vertrouwen. Deelnemers tekenen door hun eigen “fouten” heen. Ze beginnen te lachen, soms hardop. Op dat moment weet je dat de drempel weg is.
Het verslag is altijd verrassend goed. Niet omdat ik denk “oh wat technisch knap”, maar omdat het klopt. De getekende verslagen die deelnemers aan het einde maken, zijn helder, persoonlijk, en vaak grappig. Precies omdat ze zonder pretentie zijn ontstaan.
Iemand zegt aan het einde altijd: “Ik wist niet dat ik dit kon.” Letterlijk. Iedere keer.
Voor wie is een workshop simpel tekenen voor beginners?
Eigenlijk voor iedereen die in zijn werk dingen moet uitleggen, structureren of laten zien. De deelnemers tijdens De Dagen kwamen uit allerlei hoeken: een communicatieprofessional, een docent, een trainer, een projectmanager, een beleidsmaker, een coach. Wat ze deelden was niet hun beroep, maar hun frustratie met woorden alleen. Te veel tekst in slides. Te lange uitleggen in meetings. Het gevoel dat een idee groter is dan ze kwijt kunnen.
Wie wel eens denkt “ik wou dat ik dit even kon schetsen” — die is welkom. Geen tekenervaring nodig. Geen tekentablet, geen software, geen abonnement. Wel: een stift, een blaadje, en de bereidheid om de eerste tien minuten ongemakkelijk te zijn.
Wat het oplevert na de workshop
Eén workshop van 1,5 uur maakt niemand een graphic recorder. Wat hij wél doet, is een drempel weghalen die mensen jaren in tekst en slides gevangen houdt. Wat ik terughoor van deelnemers en van teams die ik begeleid:
- Ze pakken sneller een stift in vergaderingen, in plaats van alleen mee te schrijven.
- Ze maken een visuele samenvatting van een gesprek, training of project.
- Ze gebruiken eenvoudige tekeningen in presentaties — naast of in plaats van slides.
- In teams ontstaat bijna vanzelf een gedeelde visuele taal: vaste symbolen voor terugkerende concepten in hun werk.
- Ze hebben gewoon meer plezier in hun werk, omdat een gesprek met een stift erbij anders voelt dan eentje zonder.
Dat laatste klinkt klein, maar het is na tien jaar Draw up! het effect dat me het meest blijft motiveren. Niet de mooie eindtekening, maar mensen die elkaar sneller begrijpen omdat ze samen naar dezelfde tekening kijken.
Een workshop simpel tekenen voor beginners voor jouw team?
Een terugkerende vraag na sessies als deze: “Kun jij dit ook bij ons komen geven?” Het antwoord is ja. De workshops simpel tekenen voor beginners, live tekenen en visueel denken voor teams, afdelingen en organisaties is op maat te maken — variërend van 1,5 uur tot een hele dag, op locatie of op een offsite. We passen de oefeningen, voorbeelden en symbolen aan op jullie sector en context, zodat wat deelnemers leren ook direct bruikbaar is in hun eigen werk.
Of het nu gaat om een communicatieteam dat scherper wil verbeelden, een leiderschapsgroep die complexe verandering helder wil maken, of een onderwijsteam dat colleges wil verlevendigen — de basisvaardigheid is hetzelfde, en hij is veel sneller te leren dan mensen denken.
Op naar de volgende tien jaar
Met dank aan Draw up! voor tien jaar visueel denken, samen tekenen en van elkaar leren. Aan Danibal voor het samen geven van deze workshop. En aan alle deelnemers die op een vrije middag bereid waren om die eerste, ongemakkelijke streep op papier te zetten — en daarna door te tekenen.
Visueel denken, samen tekenen en van elkaar leren. Dat stond drie dagen centraal in Loods 6. En het is precies wat ik de komende tien jaar wil blijven doen.
— Francis Liem, Studio Limón
